Jesteś tutaj: Home » Kultura » Sztuka » Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski zaprasza na wystawę 

Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski zaprasza na wystawę

THE DYNAMIC DEAD ROEE ROSEN
Otwarcie wystawy: środa 20 kwietnia 2011, godz. 18.00Wystawa czynna do 3 lipca 2011Kurator: Stach Szabłowski
Trzy nielegalne emigrantki opętane przez izraelskiego artystę. Ostatnie dni Trzeciej Rzeszy widziane oczyma kochanki Adolfa Hitlera. Dziecko zmienione w marionetkę przez diabolicznego ojca. Belgijska surrealistka, której nigdy nie było. Tragiczne żarty, ostateczne wyznania, misterne mistyfikacje i świat widziany zza grobu przez „dynamicznego umarłego”. Za tym wszystkim stoi Roee Rosen – malarz, pisarz, filmowiec, laureat nagrody Orizzonti na 67. Festiwalu Filmowym w Wenecji w 2010 roku, cieszący się zasłużoną sławą najbardziej prowokacyjnego intelektualnie współczesnego artysty w Izraelu.
Wystawa The Dynamic Dead Roee Rosen jest prezentacją kluczowych projektów z dorobku artysty i podsumowaniem dwóch dekad jego wytężonej pracy na polu tyleż ryzykowanych, co inspirujących idei.

Świat sztuki zwrócił uwagę na Roee Rosena w 1997 roku, kiedy w pracy Live and Die as Eva Braun (Żyć i umrzeć jako Eva Braun) zaproponował odbiorcom wcielenie się w kochankę Adolfa Hitlera i przyjęcie jej punktu widzenia ze wszystkimi tego politycznymi, etycznymi i erotycznymi konsekwencjami. Literacko-malarska instalacja pokazywana była w Muzeum Izraela w Jerozolimie i na głośnej wystawie Mirroring Evil w nowojorskim Muzeum Żydowskim. W Warszawie obok Evy Braun Rosen przedstawia dwie kolejne narracje rozgrywające się na pograniczu fikcji i rzeczywistości: Justine Frank 1900-1943 i Confessions (Wyznania). W pierwszym z projektów Rosen kreuje postać (a także dzieło) fikcyjnej międzywojennej surrealistki, belgijskiej Żydówki nazwiskiem Justine Frank. Confessions to swoista spowiedź artysty, „kamień milowy w historii deprawacji i czystego zła”, ostateczne wyznanie, które Rosen wkłada w usta trzech kobiet, nielegalnie przebywających w Izraelu emigrantek.
Czwartym projektem prezentowanym w ramach warszawskiej wystawy Roee Rosena, jest film Hilarious, zrealizowany w konwencji telewizyjnego show typu stand-up comedy eksperyment w dziedzinie posuniętego za daleko żartu i tragicznego komizmu.
Uzupełnieniem prezentacji są cykle malarskie Frosted Self Portraits (Autoporety Oszronione) i Martyrpaintings (Obrazy Męczennika) oraz The Funeral Paintings (Obrazy pogrzebowe), w których jesteśmy zaproszeni do spojrzenia z punktu widzenia martwego artysty – leżącego w grobie Roee Rosena, „dynamicznego umarłego”.

Intelektualna prowokacja jest ulubioną przez Roee Rosena metodą inicjowania dyskusji; sam artysta zajmuje w debacie dwuznaczne moralnie stanowiska i proponuje najbardziej karkołomne punkty widzenia. Twórczość Rosena to ryzykowna gra, prowadzona z publicznością przez artystę, który przedstawia się jako rozmiłowany w transgresyjnych gestach notoryczny obrazoburca, ostentacyjnie (i nie bez perwersyjnej przyjemności) łamiący zasady przyzwoitości i poprawności politycznej. Do kluczowych posunięć w tej grze należą manipulacje pojęciem osobowości – odgrywanie ról, kreowanie fikcyjnych postaci i przywłaszczanie sobie cudzych tożsamości. Bohaterkami i przedmiotami tych demonicznych operacji są najczęściej kobiety – żeńskie sobowtóry, alter ego i wcielenia artysty, które stają się medium parateatralnych performance’ów, ale także ofiarami symbolicznego opętania.
Spektakl twórczości Rosena rozgrywa się na skrzyżowaniu sztuk wizualnych, literatury i kina, spełnia się zaś w rozbudowanych narracjach z pogranicza fikcji i rzeczywistości, w ryzykownych maskaradach i prowokacyjnych mistyfikacjach.Tematem, który Rosen rozwija między wierszami swoich artystycznych scenariuszy, jest śmierć, rozumiana w prywatnym, fizycznym sensie, ale również jako miejsce w przeszłości, pamięci i historii. Przeszczepione w teraźniejszość, śmierć i historia stają się przedmiotami manipulacji, politycznych polemik i pożądania, otwartym polem do awanturniczych spekulacji; Roee Rosen jest aż nazbyt chętny, aby takie spekulacje prowadzić.

Projekty na wystawie:

1. Żyć i umrzeć jako Eva Braun (Live and Die as Eva Braun)Kochanka Hitlera, w berlińskim bunkrze i jeszcze dalejIlustrowany scenariusz przeżycia w rzeczywistości wirtualnejNie przeznaczony do realizacji1995-1997
Żyć i umrzeć jako Eva Braun to literacko-wizualna instalacja składająca się oryginalnie z 66 prac malarskich na papierze, oraz podzielonego na dziesięć rozdziałów tekstu. Obrazy i teksty układają się w scenariusz przeżycia w rzeczywistości wirtualnej. Zwracając się do widza jako potencjalnego klienta, autor przedstawia owo przeżycie jako ostateczne doświadczenie rozrywkowe: oglądanie oczyma kochanki Adolfa Hitlera ostatnich dni II Wojny Światowej w bunkrze w podziemiach płonącego Berlina, intymna bliskość z dyktatorem, samobójstwo i podróż do piekła.
Rosen opublikował Żyć i umrzeć jako Eva Braun w formie książki artystycznej. Jako instalacja, projekt został premierowo pokazany w 1997 roku w Muzeum Izreala w Jerozolimie. Wywołał wówczas skandal i burzliwą publiczną dyskusję. Członkowie prawicowej partii MAFDAL zażądali usunięcia Evy Braun z Muzeum. Mimo kontrowersji, instalacja Rosena została uznana za dzieło przełomowe w podejściu do reprezentacji Holokaustu i była z powodzeniem wystawiana w Berlinie oraz w Nowym Jorku na głośnej wystawie „Mirroring Evil”. Znana teoretyczka i badaczka sztuki współczesnej Linda Nochlin napisała w „Artforum”, że wykreowane przez Roee Rosena „doświadczenie życia i śmierci jest niezapomniane i nieporównywalne z niczym innym”.

2. Justine Frank 1900-1943 (1998 – 2005)Ekspozycja prac malarskich i graficznych z towarzyszeniem filmów dokumentalnych i archiwaliów. Justine Frank (1900 – 1943) to stworzona przez Roee Rosena fikcyjna artystka z kręgu surrealizmu, belgijska Żydówka, rzekoma kochanka George’a Bataille’a. Po odrzuceniu przez mizoginistyczne bractwo surrealistów, Frank wyjeżdża w latach 30. do Palestyny. Nie odnajduje się w ruchu syjonistycznym, zmaga się ze swoją żydowską tożsamością i mesjanistycznymi wizjami; obrazoburcza, przesycona seksualnością i mistyką surrealistyczna twórczość Justine Frank nie znajduje akceptacji i popada w totalne zapomnienie.
Rosen stworzył kompletny dorobek malarski Justine Frank. Jest także autorem tekstów krytycznych na jej temat oraz powieściowej „autobiografii erotycznej” Frank pt. Sweet Sweat (Sternberg Press / Estra City, Berlin / Oslo, 2009). W towarzyszącym projektowi filmie wideo Dwie kobiety i mężczyzna, artysta kreuje kolejną postać kobiecą, przyjmując tożsamość Joanny Führer-Ha’sfari, fikcyjnej krytyczki kultury, badaczki twórczości Justine Frank i tłumaczki jej książki na język hebrajski. Telewizyjny wywiad z Ha’sfari służy nie tylko przybliżeniu widzom sztuki belgijskiej artystki, lecz również napiętnowaniu Roee Rosena, jego manipulacji i prób zawłaszczenia spuścizny Justine Frank.
3. Wyznania Roee Rosena (Confessions of Roee Rosen), 2007-2008Projekt filmowy w formie ostatecznego wyznania-spowiedzi artysty. We wstępie do Wyznań Roee Rosen zapowiada swoją rychłą śmierć. Oświadcza, że stojąc nad grobem pragnie rozliczyć się ze swej kariery, pełen kłamstw, skandali i fałszywych tożsamości; artysta podąża tropem wielkiej konfesyjnej tradycji, prowadzącym od św. Augustyna aż po amerykańską telewizję.
Głównym elementem Wyznań 60-minutowy film, w którym „spowiedź” Rosena przedstawiają trzy kobiety – pracujące w Izraelu nielegalne emigrantki z Bułgarii, Indii i Ghany. W kolejnych częściach filmu każda z kobiet przedstawia się jako Roee Rosen. Żadna z nich nie zna hebrajskiego, języka, w którym składają „wyznanie” artysty. Rosen symbolicznie opętuje bohaterki, traktuje jako medium swojej spowiedzi: aktorki uczą się tekstu fonetycznie, recytują „wyznanie”, które nie należy do nich i którego treści, nawiasem mówiąc bardzo bulwersujących, nie rozumieją.
Wyznania zorganizowane są na wzór produktu z rynku kinematograficznego. Pełnometrażowemu filmowi towarzyszą dodatki specjalne: montaż wyciętych sekwencji, teledysk z oryginalną muzyką do filmu, a także zapowiadający cały projekt trailer, wideo Confessions coming soon, w którym Rosen dokonuje kolejnego aktu „opętania”. Tym razem jego „ofiarą” pada Hillel, dziewięcioletni syn artysty. Chłopiec, przemawia po angielsku – w języku, którego nie rozumie – zapowiadając Wyznania jako kamień milowy „w historii deprawacji i czystego zła”.
4. HILARIOUS (2010)praca powstała dzięki hojności funduszu Outset
Premiera filmu Hilarious odbyła się w Tate Modern w Londynie w 2010 roku. Hilarious jest inscenizacją tragedii w konwencji telewizyjnego programu rozrywkowego typu stand-up comedian show. Hilarious to eksperyment w dziedzinie dysfunkcyjnego humoru, badanie potencjału sytuacji, w której zmuszani jesteśmy do śmiechu, choć nie ma się z czego śmiać.

5. Obrazy pogrzebowe (The Funeral Paintings)Pierwszy, drugi i trzeci pogrzeb Roee Rosena, pokazane z jego własnego punktu widzenia, po pochowaniu w przeźroczystej ziemi 2005, 2008, 2010
W 2006 r. Rosen namalował dyptyk przedstawiający jego własny pogrzeb, ukazany z punktu widzenia martwego artysty, pochowanego w przeźroczystej ziemi. Rosen zapowiedział, że będzie przedstawiać swoje kolejne pogrzeby co dwa lata. To chorobliwe i groteskowe prywatne biennale ma za każdym razem inną obsadę, odzwierciedlającą aktualne zainteresowania i stan ducha artysty. Na przykład, wśród żałobników na pogrzebie z 2006 r. widzimy stworzoną przez Rosena dysfunkcyjną superbohaterkę Zionę, podczas gdy na uroczystości z roku 2008 goszczą kobiece wcielenia artysty z projektu Wyznania. Pogrzeb z 2010 roku ma swój premierowy pokaz w Warszawie; nie zabrakło w nim motywów nawiązujących do polskiej przygody Roee Rosena.

Roee Rosen (ur. 1963, mieszka i pracuje w Tel Awiwie) jest malarzem, pisarzem, filmowcem i teoretykiem sztuki. W oczach międzynarodowych krytyków należy do najważniejszych artystów działających dziś w Izraelu.
Przełomem w karierze artysty była projekt Live and Die as Eva Braun, zaprezentowany w Muzeum Izraela w Jerozolimie w 1997 roku. Rosen skonstruował wizualno-literacki scenariusz, pozwalający widzowi wirtualnie wcielić się w tytułową Evę Braun, postać historyczną, kochankę Adolfa Hitlera i zobaczyć świat jej oczyma w berlińskim bunkrze w ostatnich dniach II Wojny Światowej. W tej pracy, podejmującej zasadniczy dla izraelskiej świadomości temat Holocaustu z karkołomnej, niemal niemożliwej do przyjęcia perspektywy, obecne są zasadnicze rysy strategii Rosena, malarza, muzyka, teoretyka, filmowca i pisarza, który w fascynujący sposób łączy w swoich przedsięwzięciach kreacje wizualne i literackie. To wszechstronne podejście jest kontynuowane w Justine Frank i The Confessions of Roee Rosen – projektach, które, obok Evy Braun, należą do najważniejszych osiągnięć w twórczości artysty. W obydwu pracach obecne są kluczowe elementy sztuki Rosena: badanie intelektualnego potencjału transgresji i obrazoburczego gestu, manipulowanie pojęciem tożsamości, pytanie o możliwości tworzenia fikcyjnych osób, zacieranie granicy między świadomością widza, autora i przedstawionych postaci, akty wcielania się w Innego, który staje się medium parateatralnego performance, ale również ofiarą symbolicznego opętania.

---