Jesteś tutaj: Home » Kultura » Sztuka » Jerzy Nowosielski - z cyklu artyści polscy 

Jerzy Nowosielski - z cyklu artyści polscy

...
.
.
.
.
.
.
.
.
.
..
.

.
.
.
..
.
.
.
.
.
..
.
.
.
.
.
.
..
.
.
.
Jeden z najwiekszych polskich artystów którego twórczośc przepojona jest nie tylko głęboką refleksją o chrakterze mistycznym ale także rozważaniami nad człowiekiem w świetle sztuki, religii i jego wewnetrznej walki duchowej. Artysta w swoich dziełach nawiązywał do tradycji malarstwa wschodniego w tym ikony, znajdując w nim obszary dzięki ktorym sztuka jego stała się niezwykle uniwersalna, przepojona światłem wewnętrznym i nowoczesnością.
Urodzony 7 stycznia 1923 w Krakowie, zm. 21 lutego 2011 tamże – polski malarz, rysownik, scenograf, filozof i teolog prawosławny. Uważany za jednego z najwybitniejszych współczesnych malarzy ikon.

W 1940 roku rozpoczął naukę w Staatliche Kunstgewerbeschule Krakau u profesora Stanisława Kamockiego. Od roku 1945 studiował na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie u profesora Eugeniusza Eibischa.Na początku swej drogi artystycznej był asystentem Tadeusza Kantora i pozostawał pod wpływem Tadeusza Brzozowskiego. W okresie socrealizmuzajmował się sztuką sakralną. Swoją pierwszą wystawę miał w 1955 roku, zaraz potem reprezentował Polskę na biennale w Wenecji (1956) i w São Paulo (1959).Od 1976 roku profesor Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie oraz członek Polskiej Akademii Umiejętności, Grupy Młodych Plastyków oraz Grupy Krakowskiej. W 2000 roku został uhonorowany tytułem doctora honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego.W 1996 roku wspólnie z żoną Zofią założył Fundację Nowosielskich, której celem jest wspieranie wybitnych osiągnięć kultury polskiej poprzez przyznawanie stypendiów i dorocznych nagród.

Jerzy Nowosielski został pochowany 26 lutego 2011 na cmentarzu Rakowickim w Krakowie.


Do najwcześniejszych prac Nowosielskiego należą powstałe w pierwszej połowie lat 40. przedstawienia postaci kobiecych: zarówno emocjonalne, modiglianiowskie akty (Akt na tle pejzażu, 1940), jak liczne, "pełne bizantyjskiej powagi" - jak zauważył Edward Ekier - hieratyczno-poetyckie portrety (Portret żony artysty, 1945; Kobieta na plaży, 1946; Kobieta na tle statku, Kobieta siedząca na łóżku, oba z 1947). Także w następnych okresach twórczości częstokroć mówił o męskich zauroczeniach kobiecym ciałem, marzeniach i fantazjach erotycznych (w odniesieniu do swojej sztuki chętnie używał terminu "figuracja erotyczna").

Niezwykle śmiała wyobraźnia przestrzenna pozwoliła mu później stworzyć dzieła znacznie bardziej doniosłe, wyjątkowe na polskim gruncie chociaż nie wszystkie zostały zrealizowane. Należą do nich dekoracje (polichromie, witraże, mozaiki) w świątyniach obrządku wschodniego i zachodniego. Są na tej liście prace w cerkwiach: w Zawierciu, Gródku (1952-55), Jeleniej Górze, Białymstoku-Dojlidach (obie z 1953; wykonane razem z Adamem Stalony-Dobrzańskim), Kętrzynie, Gdańsku (obie z 1954; realizacje samodzielne), Grodzisku koło Drohiczyna (1955), we Wrocławiu (1966-68), w Hajnówce (1966), Orzeszkowie koło Białowieży (1967; ikonostas nie został przyjęty, obecnie w Krakowie), na Woli w Warszawie (1979), Górowie Iławeckim (1983), Lourdes (1984), Bielsku Podlaskim (1985); i prace w kościołach: w Jerzmanowicach koło Krakowa (1959-60), w Lublinie (1962-63 - kościół akademicki KUL; projekt niezrealizowany), na Jelonkach w Warszawie (1963-64), w Witanowicach koło Wadowic (1974), Wesołej pod Warszawą (1975-78), na Azorach w Krakowie (1978), w Izabelinie koło Warszawy (1980), w Nowych Tychach-Żwakowie (1982-86), w kaplicy Wyższego Seminarium Duchownego w Lublinie (1988). Jednym z ostatnich przykładów jest realizacja architektoniczno-malarska (wykonana przy współpracy z architektem Bogdanem Kotarbą), spełnienie marzeń artysty o dziele kompletnym - cerkiew w Białym Borze na Pomorzu Zachodnim (1992-97), wybudowana dla niewielkiej greckokatolickiej społeczności przesiedlonych tam Łemków.

Laureat nagrody II (1962) i I stopnia (1973, 1981, 1997) Ministra Kultury i Sztuki, 
Nagrody im. Władysława Pietrzaka (1967); 
Srebrny Wawrzyn Polskiego Komitetu Olimpijskiego za cykl obrazów Pływaczki (1973), 
Złoty Krzyż Zasługi (1976),
Nagrodę im. Brata Alberta (1977), 
Nagrodę Fundacji im. Alfreda Jurzykowskiego (1981), 
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1981), 
Nagrodę Państwową I stopnia (1984), 
Nagrodę im. Jana Cybisa (1988), 
Medal Anny Kamieńskiej (1992), 
Nagrodę Wielką Fundacji Kultury (1994), 
Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski (1998), 
Nagrodę im. Witolda Wojtkiewicza (1999; nagrodę przyznaje Zarząd Okręgu ZPAP w Krakowie), 
Srebrny Medal "Cracoviae Merenti" (1999) oraz najwyższe odznaczenie cerkwi prawosławnej w Polsce - Medal św. Marii Magdaleny II stopnia (1985).
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

---